Hoe gaat het met je?

Zo herken je een burn-out bij een collega

Een hoge werkdruk, roerige privéomstandigheden en een flinke dosis perfectionisme: het recept voor hoogspanning en burn-out. Doe daar een snufje ‘lock down’ bij en bij menig werknemer schieten de rode vlekken in de nek. De redactie van MARK sprak met twee ervaringsdeskundigen.

Een burn-out wordt vaak toegeschreven aan een hoge werkdruk die te lang voortduurt. Als je daarbij perfectionistisch van aard bent en je hebt privé wat uitdagingen is het moment een keer daar. Je valt om. Figuurlijk dan.

“Ik herinner me het nog goed, als leerkracht, maar ook als basisschooldirecteur, de werkdruk waar je dagelijks mee te maken hebt. Je geeft les tot 15:00 uur. Daarna heb je een vergadering over de implementatie van een nieuwe lesmethode of een gesprek met ouders. Voordat je kunt beginnen met het voorbereiden van je lesprogramma voor de volgende dag, is het al gauw 17:00 uur geweest. Het moment dat andere mensen hun laptop dichtklappen en naar huis gaan.” Aan het woord is Nicole Klaver, oud-basisschooldirecteur en in opleiding tot integraal Leefstijl- & Vitaliteitscoach bij MARK. Dat het flink aanpoten is in het onderwijs weten we inmiddels allemaal. De verzuimcijfers zijn in vergelijking met andere sectoren hoog. Juist door deze hoge verzuimcijfers wordt de druk op de werkende collega’s nog verder verhoogd.


Nicole Klaver

Hoe houd je als leidinggevende vinger aan de pols? Welke signalen geeft een collega die op omvallen staat? “Het begint vaak met kleine dingen, zoals niet meer samen willen lunchen met het team. Ze werken liever door, omdat ze ontzettend druk zijn. Ze komen te laat, melden zich ziek of hebben hun administratie niet op orde. Van een afstandje lijkt het erop alsof ze er de kantjes vanaf lopen terwijl ze eigenlijk op de afgrond balanceren.”

Als leidinggevende is het zien van enkele van deze signalen het moment om het gesprek aan te gaan. “Ik deed dat altijd heel laagdrempelig. Gewoon even langslopen en vragen ‘hoe gaat het nou?’. Als je heel regelmatig dit soort informele gesprekjes voert, hoor je ook eerder wanneer je medewerker bijvoorbeeld structureel het sporten overslaat. Of vaak de hele avond uitgeblust op de bank hangt. Je ziet dan een patroon en weet dat je snel actie moet ondernemen.”

Actie

BIG-geregistreerde verzuimbegeleider, integraal Leefstijl- en Vitaliteitscoach en Leefstijltrainer Sylvia Fontaine: “Ik ben zelf ervaringsdeskundige. In één jaar kreeg ik meerdere tegenslagen te verwerken. Een heftige scheiding en schuldsanering, de zorg voor mijn twee zonen kwam grotendeels op mijn bordje en daar bovenop had ik een drukke baan bij een ziekenhuis als Security Officer en Functionaris Gegevensbescherming waar ik zo’n vijftig uur per week hard voor werkte. Ik stond altijd ‘aan’, zowel privé als zakelijk. Steeds vaker kreeg ik hoofdpijn, ik sliep slecht en werd altijd onrustig wakker. Ik had een kort lontje en ik kwam aan in gewicht. Voor mijn gevoel was er overal gevaar en kon ik niemand vertrouwen. Het was puur overleven.”


Sylvia Fontaine

Alles bij elkaar heeft deze situatie zo’n zes jaar geduurd. Inmiddels was er sprake van een burn-out. “Ik kon niet meer denken, de laatjes in mijn hoofd waren overvol. Tijdens de burn-out moest ik ook weer gaan re-integreren. In die tijd werd mij duidelijk dat de organisatie waar ik werkte met name investeerde in mensen die ziek zijn, in plaats van mensen die gezond zijn. Iedereen wist dat het met mij niet goed ging, ze zagen letterlijk de burn-out aankomen, maar niemand greep in. Ook omdat ik zelf mijn ogen sloot voor hoe ik eraan toe was. Met hulp van een coach heb ik inzicht gekregen in wat ik nodig had in mijn werk: vitaal leiderschap. Als ik op de oude manier zou blijven werken, zou ik opnieuw ziek worden. Ik heb mijn conclusies getrokken en ben met ontslag gegaan. Met hulp van een werkcoach heb ik ontdekt wat ik echt wilde en wat mijn passies zijn.”

Sylvia werkt nu bij een Arbodienst die vitaliteit hoog in het vaandel heeft staan. Haar klanten zijn grote bedrijven waar ze als verzuimbegeleider spreekt met medewerkers en hun leidinggevenden. “Dankzij mijn persoonlijke ervaringen en opleiding bij MARK kan ik in deze gesprekken handvatten geven aan zowel leidinggevenden en medewerkers. Preventief, maar ook als ze al ziek zijn. Hoe blijf je duurzaam inzetbaar, hoe kun je werk en privé in balans komen en vooral blijven? Hoe mooi is dat!?”

Vroege signalen van een burn-out bij collega’s

  • Ze zetten de hakken in het zand bij vernieuwing. Weer iets wat er op mijn bordje bij komt;
  • Ze hebben last van een kort lontje;
  • Ze melden zich vaker ziek of komen regelmatig te laat;
  • Ze vertonen ontwijkend gedrag, bijvoorbeeld tijdens vergaderingen. Ze melden zich júist ziek op studiedagen;
  • Ze maken geen tijd meer voor hobby’s en dingen die energie zouden moeten geven, zoals sporten en gezond eten;
  • Vaak hebben ze vage lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn en slecht slapen;
  • Ze houden zich niet meer aan afspraken. Ze vergeten het omdat hun hoofd veel te vol zit;
  • Sociale contacten worden gemeden. Het voelt voor de medewerker in kwestie niet meer als ontspannen, maar als moeten.

In een volgende blog bespreken we de oorzaken die vaak ten grondslag liggen aan een burn-out.

Over de auteur

markbeeldmerk
MARK Leefstijl & Vitaliteit